Το ρεύμα δεν συγχωρεί λάθη

[Δημητρης]

«Ρελέ διαρροής, γείωση και βασικοί έλεγχοι που μπορούν να κάνουν τη διαφορά.»

Με αφορμή τον θάνατο του 17χρονου πριν από λίγες ημέρες από ηλεκτροπληξία στο ντους, θέλω να σχολιάσω μερικά πράγματα που θεωρώ πολύ σημαντικά.

Καταρχάς, σχετικά με τον ηλεκτρολόγο που υπέγραψε την ΥΔΕ της συγκεκριμένης εγκατάστασης, ενώ σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά στον πίνακα δεν υπήρχε ρελέ διαρροής, προκύπτουν πολύ σοβαρά ερωτήματα.

Η ΥΔΕ δεν είναι ένα απλό χαρτί. Με την υπογραφή της ο ηλεκτρολόγος δηλώνει υπεύθυνα ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση έχει ελεγχθεί και πληροί τις απαιτήσεις ασφαλείας. Στο πρωτόκολλο ελέγχου καταγράφονται οι έλεγχοι και οι μετρήσεις που έγιναν, ακόμη και τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν.

Αν λοιπόν αποδειχθεί ότι η εγκατάσταση δεν διέθετε την απαιτούμενη προστασία και παρ' όλα αυτά πιστοποιήθηκε ως ασφαλής, πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρό θέμα και θα πρέπει να διερευνηθεί από τις αρμόδιες αρχές και να επιβληθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις.

Τώρα, σαν ηλεκτρολόγος, θέλω να πω δύο πράγματα που είναι πολύ βασικά και αφορούν όλους μας.

Το ρεύμα δεν συγχωρεί λάθη και μπορεί να σκοτώσει αν δεν προσέξουμε.

Η τοποθέτηση ρελέ διαρροής είναι υποχρεωτική στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στις ισχύουσες απαιτήσεις. Παρ' όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι ακόμη και σήμερα δεν γνωρίζουν τι είναι και τι ακριβώς κάνει και το θεωρούν ένα επιπλέον κόστος. Μεγάλο λάθος.

Το ρελέ διαρροής είναι μία από τις βασικές προστασίες που μπορούν να περιορίσουν δραστικά τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας σε περίπτωση διαρροής ρεύματος.

Όμως δεν αρκεί μόνο αυτό. Η ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να είναι σωστά κατασκευασμένη και να διαθέτει σωστή προστασία και γείωση.

Ένα καλό και κατάλληλο ρελέ διαρροής, σε συνδυασμό με σωστή γείωση και σωστά κατασκευασμένη εγκατάσταση, μπορεί να κάνει τη διαφορά σε μια επικίνδυνη κατάσταση.

Τι πρέπει να κάνετε για να προλάβετε το κακό όσο είναι δυνατόν

1. Ελέγξτε το ρελέ διαρροής

Ακόμη και αν στο σπίτι σας όλα λειτουργούν κανονικά, καλέστε αδειούχο ηλεκτρολόγο που διαθέτει τα κατάλληλα όργανα για να ελέγξει την εγκατάσταση.

Το ρελέ διαρροής δεν πρέπει απλώς να ελεγχθεί πατώντας το κουμπί TEST. Το κουμπί TEST είναι ένας γρήγορος έλεγχος ότι ο μηχανισμός λειτουργεί, αλλά δεν μπορεί να μας δείξει αν το ρελέ πέφτει στο σωστό ρεύμα διαρροής και στον σωστό χρόνο.

Αυτό ελέγχεται με ειδικό όργανο.

Ένα ρελέ μπορεί να φαίνεται ότι λειτουργεί πατώντας το TEST και παρ' όλα αυτά να χρειάζεται έλεγχο για να διαπιστωθεί αν λειτουργεί σωστά και μέσα στα προβλεπόμενα όρια.

Και κάτι ακόμη σημαντικό: το ρελέ διαρροής δεν αντικαθιστά τις ασφάλειες του πίνακα. Οι ασφάλειες και το ρελέ έχουν διαφορετικό ρόλο και χρειάζονται και τα δύο.

2. Αν κάποια συσκευή σας «γαργαλάει» με το ρεύμα, μην την αγνοήσετε

Αν αγγίζετε μια ηλεκτρική συσκευή και αισθάνεστε έστω και ένα μικρό «τσίμπημα» ή γαργάλημα από το ρεύμα, υπάρχει πιθανότητα να υπάρχει διαρροή και η συσκευή πρέπει να ελεγχθεί.

Μην συνεχίζετε να τη χρησιμοποιείτε μέχρι να εντοπιστεί η αιτία.

Μπορεί να υπάρχει πρόβλημα στο καλώδιο, εσωτερική διαρροή σε κάποιο εξάρτημα, πρόβλημα στη γείωση ή κάτι άλλο.

Για τον εντοπισμό τέτοιων προβλημάτων υπάρχουν ειδικά όργανα ελέγχου που μπορούν να ελέγξουν τη μόνωση και να βοηθήσουν στον εντοπισμό της βλάβης.

3. Ιδιαίτερη προσοχή στο μπάνιο

Στο μπάνιο υπάρχει κάτι που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη: το νερό.

Ο συνδυασμός νερού και ηλεκτρικού ρεύματος είναι εξαιρετικά επικίνδυνος. Δεν πρέπει ποτέ να θεωρούμε φυσιολογικό ένα «τσίμπημα» από βρύση, ντους, θερμοσίφωνα ή οποιοδήποτε μεταλλικό μέρος.

Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν συνεχίζουμε τη χρήση και δεν προσπαθούμε να βρούμε μόνοι μας τη βλάβη. Καλούμε ηλεκτρολόγο για έλεγχο.

4. Μην ξεχνάτε τη γείωση

Η γείωση είναι ένα από τα βασικότερα στοιχεία ασφαλείας μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης.

Σκοπός της είναι, σε περίπτωση βλάβης και διαρροής προς ένα μεταλλικό μέρος μιας συσκευής, να υπάρχει η κατάλληλη διαδρομή ώστε να λειτουργήσουν οι προστατευτικές διατάξεις και να απομονωθεί το κύκλωμα.

Γι' αυτό η γείωση πρέπει να είναι σωστά κατασκευασμένη και να βρίσκεται σε καλή κατάσταση.

Δεν αρκεί να υπάρχει απλώς «ένα καλώδιο γείωσης» ή μια ράβδος στο χώμα. Η γείωση και ολόκληρο το κύκλωμα προστασίας πρέπει να ελεγχθούν με το κατάλληλο όργανο από ηλεκτρολόγο.

Με απλά λόγια, ούτε ένα καλό ρελέ διαρροής μόνο του ούτε μια καλή γείωση μόνη της αποτελούν απόλυτη προστασία. Η ασφάλεια έρχεται από τον σωστό συνδυασμό όλων των μέτρων προστασίας της εγκατάστασης.

5. Ελέγξτε και τον ηλεκτρικό πίνακα

Ο ηλεκτρικός πίνακας είναι το σημείο όπου γίνονται όλες οι βασικές συνδέσεις και από όπου περνούν τα ρεύματα των κυκλωμάτων του σπιτιού.

Με τα χρόνια χρειάζεται και αυτός έλεγχο.

Οι συνδέσεις, οι ασφάλειες, οι διακόπτες και οι μπάρες σύνδεσης μπορεί με τον χρόνο, τις θερμοκρασίες και τη χρήση να παρουσιάσουν προβλήματα ή χαλαρές επαφές.

Μια κακή επαφή μπορεί να προκαλέσει υπερθέρμανση και σε σοβαρή περίπτωση ακόμη και πυρκαγιά.

Γι' αυτό ένας περιοδικός έλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης από κατάλληλο ηλεκτρολόγο δεν είναι περιττό έξοδο.

Είναι πρόληψη.

Και κάτι ακόμη για τα παλιά σπίτια

Ειδικά σε παλιές εγκαταστάσεις, όπου μπορεί να έχουν γίνει πολλές αλλαγές και προσθήκες με τα χρόνια, ένας έλεγχος είναι ακόμη πιο σημαντικός.

Το ότι μια εγκατάσταση λειτουργεί κανονικά εδώ και 20 ή 30 χρόνια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εξακολουθεί να είναι ασφαλής.

Μπορεί να έχουν αλλάξει οι ανάγκες του σπιτιού, να έχουν προστεθεί πολλές συσκευές ή να έχουν δημιουργηθεί προβλήματα που δεν είναι εμφανή στην καθημερινή χρήση.

Αν δεν θυμάστε πότε έγινε ο τελευταίος έλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης του σπιτιού σας, ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να τον κάνετε.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να εμφανιστεί βλάβη ή να συμβεί ένα ατύχημα.

Το ρεύμα δεν φαίνεται, δεν μυρίζει και δεν μας προειδοποιεί.

Και όταν κάτι πάει στραβά, μπορεί να μην υπάρχει δεύτερη ευκαιρία.